![]() |
| Ảnh của bố mình chụp |
Nhà mình có một nghề "suýt" nữa thì thành "gia truyền", ấy là chụp ảnh.
Hồi ấy, dù bố tốt nghiệp kiến trúc, là kĩ sư xây dựng, mẹ cũng cùng ngành mà nhà thì quá khó khăn, cũng như bao người làm công ăn lương nhà nước bố mình quay ra học thêm nghề . Không rõ nguồn cơn thế nào mà bố lại chọn học chụp ảnh. Chỉ có cái máy ảnh phim làm vốn (hồi bấy giờ là tài sản lớn nhất của nhà mình chỉ sau cái xe ba-bét-ta). Bố đặt nhờ một cái biển sắt ghi "Cửa hàng ảnh Thu Hoài" (hờ, hờ, tên mình đấy) ở một nhà họ hàng nằm ven mặt đường. Ai cần chụp ảnh cưới xin, ma chay thì ới một câu coi như đơn đặt hàng. Nghề này được cả nhà coi là "gia truyền" khi mà chú mình xuất ngũ chưa tìm được việc nên bố lại truyền nghề cho. Bác cả, anh trai bố cũng gửi cậu con trai thứ ra học nghề. Thế là tự nhiên, ngoài nghề tay phải là thiết kế nhà, tính toán các bản dự chi cho các công trình xây dựng thì cả nhà có thêm thu nhập từ việc can bản vẽ và chụp ảnh. Nhờ có nghề tay trái này của bố mà giờ nhà mình vẫn còn cả một quyển album to đựng ảnh đen trắng từ lúc mình vài tháng cho đến khi 8, 9 tuổi. Bố chụp đủ các hoạt động hàng ngày của mình từ cảnh bà nội bế mình lúc vài tháng tuổi, cảnh mình ôm cá heo ngồi cạnh cây táo của ông nội, lúc ngồi trên bờ tường chơi với cô họ, cảnh mình ngồi tập tô khi học mẫu giáo, ...
Mình rất thích xem ảnh đen trắng bố chụp, nhất là ảnh phim của thời chưa có máy ảnh kĩ thuật số như bây giờ. Mình nhớ hồi đấy căn phòng ngủ bé tí ti do ông bà chia cho của ba người nhà mình được tận dụng làm phòng tối để rửa ảnh. Thỉnh thoảng bố vẫn cho mình đứng cạnh xem bố tráng phim. Thích nhất và thú vị nhất là lúc nhìn bố sấy ảnh và hình chụp từ từ hiện ra trong ánh đèn đỏ. Giờ nghĩ lại giá mà mình xin bố truyền nghề cho thì giờ có phải là có thêm nghề tay trái để bon chen với đời không nhỉ.
Nhưng bố không phải chỉ là một ông thợ ảnh đi chụp để kiếm miếng cơm manh áo, bố còn có một tâm hồn nghệ sĩ và sự say mê với ảnh nữa. Hồi ấy, khi mình đã 7, 8 tuổi, những chiều rảnh rỗi bố dắt con ba - bét - ta ra và cho mình lên xe cùng túi đồ nghề chụp ảnh. Hai bố con thường lang thang mê mải trên những cánh đồng hoa cải, triền đê, bờ sông, ... Mình áo phông, quần đùi ngồi vặt hoa dại chơi còn bố thì bấm toạch toạch theo cảm hứng "sáng tác". Mình lớn thêm chút nữa, biết đọc, biết viết. Thời ấy mình chẳng biết mặt mũi truyện tranh hay sách thiếu nhi nào cả, nhưng may thay bố có một cái tủ sách nho nhỏ tích từ thời sinh viên. Trong đó có đủ các loại, từ tiểu thuyết Nga, Pháp, sách kĩ thuật xây dựng và tạp chí nhiếp ảnh Việt Nam. Mình lần mò lôi ra đọc tất, dĩ nhiên là không hiểu lắm nhưng vẫn đọc, đọc hết lại lôi ra đọc lại, ngắm hết tất cả các ảnh đăng trong tạp chí cùng những bài nhận xét về các bức ảnh cùng các bài dạy về kĩ thuật chụp ảnh. Và lâu lâu đọc lại phát hiện ra tên bố trong danh sách những người có ảnh triển lãm hoặc đoạt giải khuyến khích của một số cuộc thi ảnh. Lúc đấy tự hào lắm, thỉnh thoảng vẫn đi khoe với mấy đứa bạn "bố tớ là nghệ sĩ nhiếp ảnh".
Giờ bố mình đã gần 60 nhưng niềm đam mê đi và chụp trong mấy chục năm qua vẫn chưa bao giờ ngừng hay thuyên giảm. Vì nghiệp ảnh của bố mà tự nhiên từ khi mình nhỏ cho đến khi lớn nhà mình lại có một cái nếp vào những ngày giáp tết là thay ảnh trong nhà và lau, sửa lại các khung ảnh. Cứ đến những ngày đấy là bố lại đi đặt in, phóng to ảnh mới. Mấy đứa mình có nhiệm vụ giúp bố tháo khung, lau khung cho sạch bóng, còn bố ngồi chọn ảnh, ngắm nghía xem ảnh nào nên thay, ảnh nào nên chuyển sang vị trí mới. Thế nên trong tâm trí mình, ngày tết bao giờ cũng là ngày chúng mình được xem "triển lãm ảnh mới" của bố. Nay thì mình đã lập gia đình nên không còn được ở cùng bà, bố mẹ và các em như xưa. Người đi xa chỉ có những kỉ niệm để lấp trống những nhớ nhung và xa cách. Và với mình thì những ngày thơ bé được lang thang theo bố vẫn luôn là kí ức ngọt ngào. Mình lúc nào cũng cầu mong đơn giản lắm, mong cho mọi người trong gia đình luôn khỏe mạnh, mong cho bố luôn có sức khỏe để vác máy và yêu ảnh, thế thôi.
![]() |
| Bố mình thích chụp nhất là ảnh phong cảnh |
Mình rất thích xem ảnh đen trắng bố chụp, nhất là ảnh phim của thời chưa có máy ảnh kĩ thuật số như bây giờ. Mình nhớ hồi đấy căn phòng ngủ bé tí ti do ông bà chia cho của ba người nhà mình được tận dụng làm phòng tối để rửa ảnh. Thỉnh thoảng bố vẫn cho mình đứng cạnh xem bố tráng phim. Thích nhất và thú vị nhất là lúc nhìn bố sấy ảnh và hình chụp từ từ hiện ra trong ánh đèn đỏ. Giờ nghĩ lại giá mà mình xin bố truyền nghề cho thì giờ có phải là có thêm nghề tay trái để bon chen với đời không nhỉ.
Nhưng bố không phải chỉ là một ông thợ ảnh đi chụp để kiếm miếng cơm manh áo, bố còn có một tâm hồn nghệ sĩ và sự say mê với ảnh nữa. Hồi ấy, khi mình đã 7, 8 tuổi, những chiều rảnh rỗi bố dắt con ba - bét - ta ra và cho mình lên xe cùng túi đồ nghề chụp ảnh. Hai bố con thường lang thang mê mải trên những cánh đồng hoa cải, triền đê, bờ sông, ... Mình áo phông, quần đùi ngồi vặt hoa dại chơi còn bố thì bấm toạch toạch theo cảm hứng "sáng tác". Mình lớn thêm chút nữa, biết đọc, biết viết. Thời ấy mình chẳng biết mặt mũi truyện tranh hay sách thiếu nhi nào cả, nhưng may thay bố có một cái tủ sách nho nhỏ tích từ thời sinh viên. Trong đó có đủ các loại, từ tiểu thuyết Nga, Pháp, sách kĩ thuật xây dựng và tạp chí nhiếp ảnh Việt Nam. Mình lần mò lôi ra đọc tất, dĩ nhiên là không hiểu lắm nhưng vẫn đọc, đọc hết lại lôi ra đọc lại, ngắm hết tất cả các ảnh đăng trong tạp chí cùng những bài nhận xét về các bức ảnh cùng các bài dạy về kĩ thuật chụp ảnh. Và lâu lâu đọc lại phát hiện ra tên bố trong danh sách những người có ảnh triển lãm hoặc đoạt giải khuyến khích của một số cuộc thi ảnh. Lúc đấy tự hào lắm, thỉnh thoảng vẫn đi khoe với mấy đứa bạn "bố tớ là nghệ sĩ nhiếp ảnh".
![]() |
| Mình thích ảnh bố đen trắng bố chụp hơn cả nhưng như tấm này mình cũng cực kì thích, nó cho mình cảm giác bình yên |
Giờ bố mình đã gần 60 nhưng niềm đam mê đi và chụp trong mấy chục năm qua vẫn chưa bao giờ ngừng hay thuyên giảm. Vì nghiệp ảnh của bố mà tự nhiên từ khi mình nhỏ cho đến khi lớn nhà mình lại có một cái nếp vào những ngày giáp tết là thay ảnh trong nhà và lau, sửa lại các khung ảnh. Cứ đến những ngày đấy là bố lại đi đặt in, phóng to ảnh mới. Mấy đứa mình có nhiệm vụ giúp bố tháo khung, lau khung cho sạch bóng, còn bố ngồi chọn ảnh, ngắm nghía xem ảnh nào nên thay, ảnh nào nên chuyển sang vị trí mới. Thế nên trong tâm trí mình, ngày tết bao giờ cũng là ngày chúng mình được xem "triển lãm ảnh mới" của bố. Nay thì mình đã lập gia đình nên không còn được ở cùng bà, bố mẹ và các em như xưa. Người đi xa chỉ có những kỉ niệm để lấp trống những nhớ nhung và xa cách. Và với mình thì những ngày thơ bé được lang thang theo bố vẫn luôn là kí ức ngọt ngào. Mình lúc nào cũng cầu mong đơn giản lắm, mong cho mọi người trong gia đình luôn khỏe mạnh, mong cho bố luôn có sức khỏe để vác máy và yêu ảnh, thế thôi.
![]() |
| Thỉnh thoảng mới thấy bố chụp kiểu như thế này |






